رونمایی از بازدارندگی دفاعی فرامنطقه ای ایران بعد از عملیات وعده صادق۴

پارلمان ایران دات کام: در هندسه نظم جدید که مورد تاکید رهبر انقلاب است، منطقه با کنار زدن امریکایی ها از مدیریت تعارض بسمت بازطراحی منطق تولید امنیت حرکت خواهند کرد و از فرسایش امنیتی هم دور خواهد شد.

در حالی که امریکایی ها بعد از شکست مطلق نظامی در آستانه امضای یک توافق نامه با ایران هستند، مهم ترین مسئله از نگاه نهادهای اطلاعاتی غربی آنست که تهران در ایام پساتوافق رفتارهای خود را به چه صورت تنظیم خواهد نمود.
علائم بسیاری وجود دارد که ایران درحال پردازش یک نظم امنیتی جدید در منطقه است که به تعبیر رهبر انقلاب، هندسه آینده منطقه و جهان را شکل خواهد داد.
در این نظم جدید، دشمنی میان ایران و امریکا بازهم باقی خواهد ماند؛ اما اثر فشارهای گذشته از جانب واشینگتن به تهران کمتر شده و کارکرد راهبردی خودرا از دست داده است و بنابراین بازده آن کم کم در مرحله فرسایش سنگین قرار خواهد گرفت.
تا پیش از این، نظم امنیتی کلاسیک در منطقه طی دهه های گذشته عمدتا بر پایه منطق ترجیحی جمع صفر شکل گرفته است؛ منطقی که در مبنای آن، افزایش امنیت یکی از بازیگران، به شکل ساختاری به کاهش امنیت دیگری منتج شده بود.
اما در منطق جدید شکل گرفته، به تعبیر راهبردی آقا در اطلاعیه ای که به مناسبت برائت از مشرکین ثبت شده، با مشارکت همه بازیگران منطقه ای قابل دستیابی است؛ البته با این شرط که همه عناصر به ایجاد و تثبیت ساخت امنیت منهای امریکا باور داشته باشند.
در واقع، حضور عوامل متجاوز خارجی در منطقه موجب یک عدم تعادل امنیتی در منطقه شده که سطح رقابتهای درونی را بالا برده است؛ بازدارندگی جنس سخت داشته و هم راستایی در منافع به شکل محدود شکل گرفته است. هدف امریکایی ها نیز از شکل دادن به این نظم ناپایدار، در دست داشتن مؤلفه کنترل منطقه بوده است.

نظم جدید امنیتی از نگاه رهبر انقلاب چه طور است؟

اما در هندسه نظم جدید که مورد تاکید رهبر انقلاب است، منطقه با کنار زدن امریکایی ها از مدیریت تعارض بسمت بازطراحی منطق تولید امنیت حرکت خواهند کرد و از فرسایش امنیتی نیز دور خواهند شد.
در این اصل، کشورهای منطقه از راهبرد توزیع امنیت پیروی کرده و در صورتیکه تهران بدون امنیت باشد، دیگران نیز از آن بی بهره بوده و امنیت بشکل عادلانه تکثیر خواهد شد.
اما سؤال مهم آنست که تفاهم ایران و امریکا چه اثری روی نظم امنیتی جدید برآمده بعد از جنگ رمضان دارد؟ این سؤال پاسخی غیرخطی، اما روشن دارد. آن چه درحال وقوع است، یک گذار تدریجی و ناپایدار در معماری ادراک امنیتی منطقه است؛ جایی که قدرت سخت بازهم پابرجا می باشد، اما وزن تعیین کننده آن کم کم کمتر خواهد شد.
در محاسبات آینده در منطقه، به علت نظم جدید امنیتی، رژیم صهیونیستی کم کم فرسوده شده، امریکا در تنش سیاستهای شرطی گرفتار آمده و ایران شبکه نظم دهنده خودرا تثبیت خواهد نمود. در این دورنما، جنگ ادراکی بالای دست توان نظامی جایگیری خواهد نمود.
به عبارتی ساده تر، تهدیدنمایی از ایران کم کم معنای قبلی خودرا از دست داده و امنیت سازی در کنار ایران جای آنرا خواهد گرفت. امریکایی ها نیز تصویر جدیدی پیدا خواهند کرد که با خاورمیانه کلاسیک تعارض دارد. از ین جهت، تمایل واشینگتن به مداخله نظامی مستقیم کمتر شده و قدرت بازدارندگی جدیدی خلق خواهد شد که نقطه کانونی آن تهران است.
تحولات اخیر در محیط امنیتی ایران نشان دهنده گذار تدریجی از الگوی سنتی بازدارندگی دفاعی به سمت یک الگوی بازدارندگی تهاجمی فرامنطقه ای است. در این چارچوب، هدف فقط صیانت از مرزهای سرزمینی و پاسخ به تهدیدات مستقیم نیست، بلکه ایجاد توانایی اثرگذاری بر محاسبات امنیتی، نظامی و اقتصادی رقبا در سطوح منطقه ای و فرامنطقه ای دنبال می شود. این تحول مبین آنست که بازدارندگی ایران دیگر به جغرافیای ملی محدود نبوده و دامنه آن به حوزه های گسترده تری از منافع و زیرساخت های طرف مقابل گسترش یافته است.
این راهبرد بر توسعه مجموعه ای از قابلیت های متنوع شامل موشک های دوربُرد و مافوق صوت، پهپادهای پیشرفته با بُرد عملیاتی بالا، پتانسیلهای سایبری و شبکه های عملیاتی نامتقارن استوار است.
ترکیب این ابزارها امکان اعمال فشار بر اهداف راهبردی دشمن را در فواصل دور فراهم می آورد و سبب می شود، هرگونه اقدام نظامی مقابل ایران با هزینه ها و دستاوردهای گسترده تری همراه باشد. در این الگو، بازدارندگی نه از راه برابری کلاسیک نظامی، بلکه بوسیله افزایش سطح لطمه پذیری طرف مقابل شکل می گیرد.

دو سطح جدید از هندسه امنیتی تهران

یکی از مهم ترین ابعاد این راهبرد، استفاده از موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در کنترل مسیرهای حیاتی انرژی و تجارت جهانی است. تنگه هرمز به عنوان مهم ترین گلوگاه انتقال انرژی جهان، بازهم در مرکز محاسبات بازدارندگی ایران قرار دارد.
بااین حال، اهمیت این اهرم فقط در احتمال اختلال مستقیم در عبورومرور دریایی خلاصه نمی گردد، بلکه افزایش ریسک عملیاتی در منطقه، افزایش هزینه های بیمه، حمل و نقل و تجارت دریایی نیز بخشی از ظرفیت فشار اقتصادی ایران بحساب می آید. در چنین وضعیتی، حتی افزایش سطح تهدید و نااطمینانی می تواند، آثار زیادی بر بازارهای انرژی و زنجیره های تامین جهانی بر جای بگذارد.
الف- در سطح منطقه ای، عمق راهبردی ایران به یکی از مؤلفه های اصلی بازدارندگی تبدیل گشته است. نیروهای نیابتی این کشور در نقاط مختلف منطقه خاورمیانه، امکان گسترش جغرافیای تهدید و توزیع ظرفیتهای بازدارنده را فراهم می آورد. این وضعیت باعث شده هرگونه درگیری احتمالی با ایران، به جای محدود ماندن در یک جبهه مشخص، قابلیت گسترش به چندین عرصه عملیاتی را داشته باشد. از این منظر، بازدارندگی ایران بر اصل چندجبهه ای کردن بحران و افزایش فشار هم زمان بر دشمن استوار شده است.
ب- در بُعد راهبردی، این تحول چالشی جدی برای الگوی سنتی مداخله نظامی قدرت های غربی به وجود آورده است. در گذشته، برتری فناوری و توان رزمی امکان انتقال میدان نبرد به مناطق دور از سرزمین اصلی را فراهم می کرد، اما حال هرگونه اقدام نظامی مقابل ایران می تواند با تهدید منافع، زیرساخت ها و دارایی های راهبردی طرف مقابل در مناطق مختلف همراه شود. به همین دلیل، محاسبات مربوط به هزینه و فایده جنگ در مقایسه با گذشته پیچیده تر شده و دامنه دستاوردهای احتمالی درگیری بشکل محسوسی بالا رفته است.
در مجموع، بازدارندگی ایران بر پایه ترکیب توان موشکی و پهپادی، موقعیت ژئوپلیتیکی، عمق راهبردی منطقه ای و ابزارهای نامتقارن شکل گرفته است. هدف اصلی این راهبرد، انتقال بخشی از هزینه های درگیری به محیط امنیتی و اقتصادی دشمن، افزایش ریسک تصمیم گیری نظامی مقابل ایران و ایجاد موازنه ای است که امکان تحمیل اراده بوسیله برتری صرف نظامی را برای رقبا دشوارتر می سازد.
از این رو، «نظم جدید و هندسه آینده منطقه و جهان» از نگاه آقا، خلق یک راهبرد جدید است که با منطق کلاسیک پیشین در منطقه تفاوت های اساسی دارد. در این فرم جدید، قدرت برآمده از میدان بعد از جنگ رمضان به سمت پایدار کردن زمان حرکت خواهد نمود.
البته در این فرم جدید، همه ارکان نظام نیازمند یک باز تعریف جدید از نقش خود خواهند بود که ساختارهای تطبیقی را چابک تر خواهد نمود. این نظم امنیتی نمایش فرشی است که تهران در منطقه پهن کرده است.

منبع: پارلمان ایران دات كام

1405/03/27

13:32:21

0.0 / 5

108

تگهای خبر: امنیت , بازی

این مطلب پارلمان را می پسندید؟

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان پارلمان در مورد این مطلب

لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید

= ۸ بعلاوه ۳

درج دیدگاه